Voeding bij ileostoma

Met een ileostoma kun je alles eten en drinken. Je hoeft dus geen speciaal dieet te volgen. Wel is het handig belangrijk om op te letten dat je niet teveel vocht en zout verliest.

Zorg dat je voldoende drinkt

Het is belangrijk om 2 tot 2,5 liter per dag te drinken. Dit komt overeen met 16 tot 20 kopjes per dag. Alle vloeibare producten tellen mee, ook soep, yoghurt en vla. Aan het einde van de dag kun je zelf nagaan of je voldoende vocht hebt gebruikt. Wanneer je weinig plast en jouw urine donker van kleur is of sterk ruikt, kan dit een teken zijn dat je te weinig hebt gedronken. Andere tekenen zijn: dorst, sufheid, vermoeidheid en verminderde eetlust.

Drink kleine slokjes

Een eerste reflex bij dorst is: drinken. Niet direct doen als je de dikke darm mist. Als je het verkeerde drinkt, kan het juist averechts werken. Zo kunnen water, limonade en thee leiden tot diarree, waardoor je nog meer dorst krijgt. Zorg dat je kleine slokjes drinkt, liefst nippend.

Let op vochtverlies

In sommige situaties kun je veel vocht verliezen. Dit gebeurt onder andere bij diarree, braken, hevige transpiratie, koorts of warm weer. Maar ook bij het sporten verlies je meer vocht dan normaal. Het aanvullen van vocht en zout kan dan nodig zijn. Overleg hierover met de diëtist of stomaverpleegkundige.

Ga verstandig om met zout

Mensen met een ileostoma krijgen soms het advies extra zout te gebruiken. Doordat de dikke darm ontbreekt, verlies je veel zout en vocht met de ontlasting. Zoutgebrek leidt tot bijvoorbeeld: dorst, droge slijmvliezen/droge mond, droge huid, verminderde eetlust, sufheid/lusteloosheid, rusteloosheid, verwardheid, spierkramp en snel gewichtsverlies. Het is aan te raden op een verstandige manier met zout om te gaan. De diëtist kan met jou je voeding bespreken en passende adviezen omtrent het zoutgebruik geven.

Hoe vul je zout aan?

Het verlies van zout kun je aanvullen door extra zout te gebruiken. Je kunt keukenzout over jouw voeding strooien. Ook andere producten kunnen helpen het zouttekort te voorkomen. 

Goede zoutleveranciers zijn bijvoorbeeld:

  • Zout (keukenzout), maar niet uit zoute drop
  • Groente- en tomatensap
  • Bouillon en heldere soep
  • Strooiaroma, smaakverfijner, soepverrijker, ketjap (zoet en zout), tomatenketchup en curry
  • 20+ of 30+ smeerkaas
  • Rauwe ham en rookvlees
  • ORS en een aantal soorten isotone sportdranken

Sommige zoute producten leveren veel calorieën (energie). Neemt uw gewicht snel toe, gebruik dan onderstaande producten met mate:

  • Vleeswaren als: bacon, cervelaatworst, ontbijtspek, rookworst, salami
  • Chips en zoutjes
  • Haring en gezouten vissoorten
  • 40+ (smeer)kaas,

Er is ORS (Oral Rehydration Salts) verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Hierdoor droog je minder snel uit. Bij ernstige klachten drink je één liter van deze oplossing per dag. ORS kan in vloeibare vorm niet langer dan 12 uur worden bewaard, in de koelkast 24 uur.

Andere oplossingen zijn groentebouillon of tomatensap waaraan extra zout is toegevoegd. Ook sportdrank met de aanduiding ‘isotoon’ kan al helpen. Kant en klare isotone drank is te koop in de supermarkt. Voorbeelden zijn Isostar, Aquarius of AA Isotone. Online zijn ook isotone dranken te koop. Zoek in Google met het trefwoord istotoon.

Kauw het eten goed

Kauw het eten goed als je een ileostoma hebt. Sommige voedingsmiddelen zijn draderig of verteren niet zo gemakkelijk. Zij kunnen tot verstoppingen van de stoma leiden als ze niet goed fijngesneden en goed gekauwd zijn. Dit zijn bijvoorbeeld:

  • Grove tarwezemelen, popcorn, zaden, noten en pitten.
  • Taai en draderig vlees met botten en vis met graten of worstvellen.
  • Groente met harde nerven, rauwkost, vezelige draderige groenten, zoals: asperges, bleekselderij, schorseneren, zuurkool, taugé, draderige sperziebonen en snijbonen, peulvruchten, doperwten, maïs, rabarber, paddenstoelen en champignons.
  • Fruit met pit en schil, partjes citrusfruit, ananas, bessen, druiven, kiwi, kokosproducten, gedroogde vijgen, rozijnen, dadels en pruimen.

Eet regelmatig kleine maaltijden

Als je het eten en drinken goed verspreidt over de dag, zal de ontlasting beter indikken. Vier of vijf kleine maaltijden (met drinken) zijn beter dan één grote en een paar kleine maaltijden. Eet niet te veel voordat je gaat slapen. Dan kun je ’s nachts last krijgen van de producerende stoma.

Te hoge stomaproductie in de nacht?

  • Eet extra ‘droge’ zetmeelhoudende producten voor het slapen gaan (brood, crackers).
  • Probeer minder te eten voordat je gaat slapen.
  • Eet de warme maaltijd eerder op de dag, bijvoorbeeld tijdens de lunch.

Houd je gewicht op peil

Probeer schommelingen in je gewicht te voorkomen. Extreme schommelingen kunnen op den duur problemen geven met de ileostoma en de verzorging ervan. Door ongewenste gewichtstoename of gewichtsafname kan bijvoorbeeld lekkage – en daardoor huidirritatie – ontstaan.

Voorkom winderigheid

Winderigheid wordt niet alleen veroorzaakt door voedsel. Er komt ook veel lucht in het darmkanaal door: snel praten, snel eten, praten onder het eten, kauwen van kauwgom, roken, drinken door een rietje, snurken met open mond, verkoudheid, zenuwachtigheid en een slecht passend gebit. Producten die extra winderigheid kunnen veroorzaken:

  • Bier
  • Peulvruchten
  • Knoflook
  • Prei
  • Koolsoorten
  • Spruiten
  • Koolzuurhoudende dranken
  • Uien
  • Paprika

Let op te dunne ontlasting

De ontlasting is meestal brijig tot dun als je een ileostoma hebt. Het kan helpen om extra zetmeelrijke producten te eten, zoals een beschuit, biscuit, cracker, aardappels, pasta of rijst.

Lees meer over