Urinestoma: welk stomamateriaal past bij u?

Samen met de stomaverpleegkundige bespreekt u na de operatie welk stomamateriaal het beste bij uw urinestoma past. Er zijn twee soorten systemen: eendelig en tweedelig. Welk stomamateriaal (stomazakje en huidplak) het meest geschikt is, blijft vooral een kwestie van uitproberen. Dat kan soms wel een paar maanden duren.

Urinestoma opvangsystemen

Er zijn twee soorten opvangsystemen.

Eendelig stomazakjeEéndelig opvangsysteem

Een eendelig systeem bestaat uit een vrij dunne huidplak waar het stomazakje al aan vastzit. Bij het verwisselen van het systeem wordt het hele systeem 1 tot 2 keer per dag vervangen.

Tweedelig stomazakjeTweedelig opvangsysteem

Een tweedelig systeem bestaat uit een huidplak waarop zakjes worden geklikt, geklemd of geplakt. De huidplak blijft 2 tot 3 dagen zitten. Het stomazakje kan 1 tot 2 keer per dag worden vervangen.

Stomazakjes

Urinezakjes hebben aan de onderkant een kraantje (tap) waarmee u het stomazakje kunt legen bijvoorbeeld in het toilet. Aan het kraantje kan ook een nachtzak worden gekoppeld met een grotere opvangcapaciteit.

Het is belangrijk om bij een urinestoma altijd urinezakjes te gebruiken, omdat deze stomazakjes voorzien zijn van een terugslagventiel. Deze klep voorkomt dat urine (ook bij het liggen) terugstroomt naar de stoma, waardoor de kans op infectie kleiner is.

In de urine worden ook vlokken afgescheiden. Deze worden veroorzaakt door het slijmvlies van de darm waarvan de stoma is gemaakt. De darm maakt slijm aan en dit slijm wordt afgestoten. Deze vlokken kunnen vooral ter hoogte van de koppeling naar de nachtzak nog weleens verstoppen. Mocht dit vaak gebeuren dan zijn er middelen om de vlokken te verminderen. De stomaverpleegkundige kan u hierover adviseren.

Huidplakken

Naast het opvangzakje heeft u een huidplak nodig die goed past. Platte huidplakken zijn geschikt voor ongecompliceerde stoma’s en een wat strakkere buik zonder diepe plooien. Bolle huidplakken (convex) zijn geschikt voor diepliggende stoma’s. Huidplakken zijn er in verschillende vormen, rond, vierkant en ovaal. Ook zijn er plakken die voorzien zijn van een pleisterrand.

Nachtopvangmateriaal

Zowel één- als tweedelige systemen kunnen worden gekoppeld aan een nachtzak met een grotere opvangcapaciteit. Het gebruiken van een nachtzak zorgt ervoor dat u er straks niet uit hoeft om uw stomazakje te legen. Bij sommige merken is hier een koppelstukje voor nodig, dat bij de urinestomaopvangzakjes zit. Een nachtzak wordt bevestigd aan een staand of een hangend bedrek.

Nachtzakken zijn leverbaar met of zonder aftap en met slangen van verschillende lengte. Het gebruik van de nachtzak kan de bewegingsvrijheid in bed nogal eens inperken. Het aankoppelen van een extra verlengslang kan dit probleem oplossen. Om te voorkomen dat bij eventuele lekkage van de nachtzak de vloerbedekking nat en vies wordt, kan de nachtzak in een emmertje naast het bed worden gelegd.

Let op: de stoma slinkt

De stoma wordt in de eerste periode (tot circa drie maanden) na de operatie wat kleiner. Dat komt omdat het overtollig vocht uit de wond en dus uit de stoma wegtrekt en doordat het slijmvlies geleidelijk aan dunner wordt. In deze fase zal eerst een uitknipbare huidplak gebruikt worden, deze kan eventueel zo geknipt worden dat deze weer aansluit bij de stoma. Zorg dat er tussen de stoma en de opening van de huidplak één tot twee millimeter ruimte is zodat de stoma niet afgekneld kan worden. Als de stoma haar definitieve vorm heeft, is het meestal mogelijk om materiaal op maat te bestellen.