Deel dit bericht

Minder verklevingen door laparoscopie, maar aantal blijft te hoog

Verklevingen na een open buikoperatie veroorzaken (te) veel heropnames. Dankzij kijkoperaties is het aantal verklevingen en complicaties een stuk verminderd. Toch blijft de totale ziektelast te hoog. Dat schrijven onderzoekers van het Radboudumc in The Lancet. Nog altijd wordt 4,7% van alle patiënten na een buikoperatie opnieuw opgenomen voor complicaties door verklevingen. Het is daarom belangrijk dat er snel maatregelen komen om de ziektelast, ook bij kijkoperaties, verder te verminderen.

Verklevingen serieus medisch probleem

Na een buikoperatie ontstaat vrij vaak inwendig littekenweefsel. Deze ‘verklevingen’ kunnen vervelende gevolgen hebben. In 2013 presenteerde chirurg in opleiding Richard ten Broek in het British Medical Journal een overzicht van de belangrijkste complicaties, zoals een acute afsluiting van de darm, chronische pijn, darmletsels bij heroperaties en verminderde vruchtbaarheid. Verklevingen vormen daarmee een serieus medisch probleem.

In 1999 werd al een eerste onderzoek uitgevoerd naar verklevingen (de SCAR-study). Hierbij werden alle patiënten in Schotland die een buikoperatie hadden gehad, gevolgd. Hieruit bleek dat 5% van deze mensen in de jaren erna opnieuw in het ziekenhuis werden opgenomen vanwege complicaties die zeker door verklevingen werden veroorzaakt. Daarnaast werd 1 op de 3 patiënten heropgenomen met klachten die mogelijk passen bij een complicatie van verklevingen.

Minder verklevingen door kijkoperaties

“De SCAR-study heeft de aanzet gegeven tot middelen die verklevingen tegengaan,” zegt ten Broek van het Radboudumc, “maar die waren vooral geschikt voor de open chirurgie, voor operaties waarbij je de buik echt openlegt. Bij de introductie van deze middelen schakelde de chirurgie steeds meer over naar laparoscopie, naar minimaal invasieve kijkoperaties.”

Er werd aangenomen dat door kijkoperaties minder verklevingen zouden ontstaan, maar lang was onduidelijk hoeveel minder en of het misschien ook leidde tot andere complicaties. Ten Broek: “In een recente publicatie liet de onderzoeksgroep van ten Broek en van Goor zien dat verklevingen na open chirurgie bij ongeveer 90% van de patiënten voorkomen. Na laparoscopie is dat bij ongeveer 70%. Daarnaast zien we dat de verklevingen bij open chirurgie vaak uitgebreider zijn, met name richting de buikwand.”

Minder, maar nog teveel

Om cijfers nog beter te kunnen vergelijken hebben ten Broek en collega’s nu opnieuw gegevens uit de Schotse databank gebruikt om naar heropnames en complicaties te kijken. Deze SCAR update, gepubliceerd in the Lancet, laat zien dat kijkoperaties het risico op heropnames door verklevingen verkleinen. Met 30% bij de zeker door verklevingen veroorzaakte heropnames en met 10% bij de complicaties die mogelijk samenhangen met verklevingen.

Dat klinkt als goed nieuws. “Zeker”, zegt ten Broek, “elke daling van het aantal verklevingen is bijzonder welkom. Maar toch blijft de totale ziektelast nog hoog. Te hoog. Nog steeds wordt 4,7% van alle geopereerde patiënten heropgenomen voor complicaties door verklevingen en ongeveer 30% voor een complicaties die mogelijk met verklevingen samenhangen.

In 1999 was de totale ziektelast nagenoeg gelijk (respectievelijk 5% en ruim 30% heropnames). Ook blijft het risico op complicaties in bepaalde groepen hoog – ook als laparoscopisch wordt geopereerd – zoals bij dikkedarm-chirurgie en gynaecologische ingrepen. Hoewel de risico’s op verklevingen door kijkoperaties zijn gedaald, is de ziektelast van verklevingen nog altijd te groot – ook in de laparoscopie. We zullen ons moeten blijven inspannen om die risico’s nog verder terug te dringen en gebruik van anti-verkleefmiddelen te verhogen.”

Meer artikelen

Stoma app
25 februari 2020

Wil jij meedenken over een nieuwe app voor stomadragers?

Het Amsterdam Medisch Centrum (AMC) ontwikkelt een mobiele applicatie om mensen met een stoma...

Lees verder
Nieuws
belasting
18 februari 2020

Belasting: aftrek zorgkosten 2019

Leven met een stoma, pouch of ziekte brengt kosten met zich mee. Kosten voor medische zorg,...

Lees verder
Nieuws
Complicaties sww
18 februari 2020

Knelpuntenanalyse stoma hulpmiddelenzorg

In december 2019 vroegen we welke knelpunten worden ervaren in de stoma hulpmiddelenzorg. Maar...

Lees verder
Nieuws
menu