Deel dit bericht

‘Kijken en luisteren , daar draait het om!’

Kwaliteitscriteria voor stomazorg aan huis

Het komt steeds vaker voor: stomazorg aan huis. Deze ontwikkeling past in de huidige tijd, en heeft veel voordelen maar soms ook nadelen. De Stomavereniging stelde kwaliteitscriteria op om die nadelen op te heffen.

In mijn eigen omgeving voel ik me vrijer.’ Dat zei Hans Rietveld (71) in de vorige editie van Vooruitgang. Hans Rietveld heeft een urinestoma en krijgt een belangrijk deel van zijn stomazorg thuis, als onderdeel van een project met thuiszorgorganisatie Careyn. Stomaverpleegkundigen van het ziekenhuis dragen in dat project hun werk over aan gespecialiseerde collega’s van de thuiszorg. Tier Braams is een van die gespecialiseerde verpleegkundigen. ‘Wij worden ingezet voor de controle van de stoma na twee, zes en twaalf weken en na een jaar,’ vertelde ze. ‘Tussendoor komen we langs als er vragen zijn. De bezoeken aan de medisch specialisten vinden wel in het ziekenhuis plaats.’

Slechtere stomazorg

Het plan voor de stomazorg aan huis was afkomstig van Evelien van Bogerijen. Zij is verpleegkundig afdelingshoofd in het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en Utrecht. Stomazorg aan huis scheelt reistijd voor de stomadrager, en de verpleegkundigen zien meer van de leefomgeving. Hoe mensen hun materialen bewaren bijvoorbeeld, en hoe ze hun stoma verzorgen. Daardoor kunnen ze persoonlijker advies geven, en complicaties beter inschatten. Het initiatief van het St. Antonius Ziekenhuis en Careyn is niet uniek. Op veel plekken in Nederland zijn dergelijke projecten gaande, maar helaas gaat het nog niet overal even goed als bij Hans Rietveld en Tier Braams. Uit onderzoek van de Stomavereniging blijkt dat de zorg in het ziekenhuis beter wordt gewaardeerd dan de stomazorg aan huis. Dit onderzoek werd vorig jaar uitgevoerd bij ruim 1500 mensen met een stoma. ‘Met de beste bedoelingen, heb ik in de eerste tijd heel slechte stomazorg gehad,’ zei één van de deelnemers aan dit onderzoek bijvoorbeeld.

‘Stomadragers willen geen wisselende mensen over de vloer, die bovendien soms tegenstrijdige adviezen geven’

Tegenstrijdige adviezen

Het punt is dat mensen hulp verwachten van een verpleegkundige die verstand heeft van stomazorg, verduidelijkt Christel van Batenburg van de Stomavereniging, die het onderzoek begeleidde. ‘Je hoort vaak dat de verpleegkundige die over de vloer komt best vriendelijk is, maar niet goed weet wat er moet gebeuren. Stomadragers willen geen wisselende mensen over de vloer, die bovendien soms tegenstrijdige adviezen geven.’ De professionele zorg en het aanleren van de zelfzorg moet dus eigenlijk worden uitgevoerd door een stomaverpleegkundige. Maar dat is lastig. Het aantal mensen met een stoma is in Nederland ongeveer 38.000, maar het aantal cliënten van de thuiszorg is vele malen groter. Bovendien zijn er veel verschillende thuiszorgorganisaties.

Afspraken nodig

Als thuiszorgmedewerker kom je dus niet elke dag iemand met een stoma tegen. Daarom zijn afspraken nodig. ‘Om te beginnen natuurlijk dat iedereen volgens de richtlijnen werkt,’ aldus Christel van Batenburg. ‘Verder moet het altijd duidelijk zijn waar je terecht kunt met welke vragen. Dit betekent dat de organisaties en mensen die betrokken bij de stomazorg, heel goed afstemmen wie welke zorg geeft en wie het eerste aanspreekpunt is. Zodat daarover geen verwarring kan bestaan.` Als er twijfels zijn of problemen over de zorg, dan dient er direct contact te worden opgenomen met de stomaverpleegkundige uit het ziekenhuis. ‘Verder kan het zinvol zijn dat verpleegkundigen ondersteuning geven bij het bestellen van stomamaterialen. Tot slot nemen de medewerkers die stomazorg verlenen ten minste eenmaal per jaar deel aan regionale bijeenkomsten of scholing.’

Verstand van zaken

Deze afspraken zijn de kern van de kwaliteitscriteria voor stomazorg aan huis, die de Stomavereniging heeft ontwikkeld. Dit in navolging van de criteria voor stomazorg in ziekenhuizen die al eerder werden opgesteld. De richtlijnen zijn gedetailleerd, dat goede zorg nu eenmaal nauwkeurigheid en precisie vereist. Maar in de kern is het eenvoudig, aldus Christel van Batenburg. ‘Mensen met een stoma willen worden geholpen door iemand met verstand van zaken die ook een luisterend oor kan bieden. Het gaat om zaken als de keuze van de juiste hulpmiddelen, maar ook informatie over de verzorging van de stoma, en aandacht voor de gevolgen van je stoma in je dagelijks leven.’

Overdracht

Verder dient de overdracht van het ziekenhuis naar de thuiszorg goed en volledig te zijn. En heel belangrijk: geen wisselende mensen over de vloer, die soms zelfs tegenstrijdige adviezen geven. ‘Zorg ervoor dat er niet elke dag iemand anders komt!’, zoals een van de deelnemers aan het onderzoek zei. Ook als iemand al langer met een stoma leeft, moet de toegang tot zorg vanzelfsprekend zijn. Bijvoorbeeld bij lichamelijke issues, complicaties met de stoma en eventuele psychosociale problemen. ‘Goed kijken en luisteren, daar draait het eigenlijk allemaal om. En natuurlijk weeg je de kosten van het materiaal mee, maar dat mag uiteindelijk niet de doorslag geven. Mensen met een stoma willen ervan op aan kunnen dat de producten die zij nodig hebben, volgens afspraak worden geleverd. En als de afspraken veranderen, dan willen ze dat tijdig weten. Als aan al deze criteria wordt voldaan, krijg je goede zorg aan huis.’

Scheren buik

Met die uitspraak is stomadrager Hans Rietveld het eens. Hij is tevreden met de zorg aan huis, omdat praktische vragen beter en sneller worden beantwoord. Over het scheren van zijn buik bijvoorbeeld. ‘Daar was bij ons wat onduidelijkheid over en toen werd er echt meegedacht hoe dat het handigste kan gebeuren.’ Op zulke momenten is het prettig dat de afspraak aan huis is, zegt verpleegkundige Tier Braams. ‘Je kunt dan adviezen op maat geven, bijvoorbeeld een spiegel zoeken die het scheren vergemakkelijkt. Zo kijk ik mee en geef tips en tricks. Ik kan deze groep mensen echt op weg helpen, dat geeft veel voldoening. En we zien dat er thuis meer rust is, zodat de informatie beter overkomt.’

Tekst: Bert Bukman, met medewerking van Josephine Krikke

Meer artikelen

IryPump
19 oktober 2021

B. Braun stopt met productie van artikelen voor stoma-irrigatie

Fabrikant B.Braun Medical heeft besloten te stoppen met het produceren van artikelen voor...

Lees verder
9
InstagramNieuws
typing-2558213_1920
19 oktober 2021

Gezocht: 2 enthousiaste bestuursleden

Draag jij de Stomavereniging een warm hart toe? En ben je gepassioneerd om de zorg en kwaliteit...

Lees verder
0
Nieuws
Peggy Hesseling
13 oktober 2021

‘Ik ga in de overlevingsstand’

Peggy Hesseling (37), vrijwilliger bij StomaJong, besteedt haar beperkte energie bewust. ‘Ik...

Lees verder
9
InstagramNieuwsVooruitgang
menu